Zmarła Swietłana Kruk – redaktorka, działaczka olsztyńskiej „Solidarności”, wieloletnia współtwórczyni życia literackiego Warmii i Mazur, żona pisarza Erwina Kruka.
Odeszła 13 maja 2026 roku. W pamięci bliskich, współpracowników i autorów pozostanie jako osoba niezwykłego ciepła, cicha, rzetelna i oddana ludziom oraz książkom. Mimo trudnych doświadczeń życiowych zawsze podkreślała swoją miłość do Polski i odpowiedzialność za wspólne dobro.
Urodziła się 20 kwietnia 1943 roku w Białowieży. Po ukończeniu filologii polskiej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu związała swoje życie z Olsztynem.
Przez lata pracowała w Wydawnictwie Pojezierze, gdzie przeszła drogę od korektorki do zastępczyni redaktora naczelnego. Współtworzyła ważne serie wydawnicze, wspierała młodych autorów i redagowała książki, które na trwałe wpisały się w historię regionu.
Od 1980 roku działała w „Solidarności”. W czasie stanu wojennego angażowała się w działalność podziemną, kolportowała niezależne wydawnictwa i pomagała osobom represjonowanym. Za swoją postawę zapłaciła utratą pracy i wieloletnimi szykanami, ale nigdy nie wycofała się z działalności społecznej.
Pogrzeb Swietłany Kruk odbędzie się 22 maja. Nabożeństwo pogrzebowe zostanie odprawione w kościele ewangelickim na olsztyńskim Starym Mieście.
Można zatrudnić w jednym wydziale profesora z trzydziestoletnim stażem i asystentkę po doktoracie, dorzucić kilkunastu wykładowców z różnych dyscyplin, każdemu zaproponować inną stawkę, a potem przedstawić to wszystko jako jedną liczbę i nazwać informacją. Tak właśnie wygląda odpowiedź, którą Niezależny Związek Zawodowy „PRAWDA” otrzymał 5 maja od Rektora UWM na nasz kwietniowy wniosek o zestawienie wynagrodzeń pracowników badawczo-dydaktycznych i dydaktycznych UWM.
Wniosek był prosty i nie wykraczał poza standard, jaki obowiązuje w każdej uczelni publicznej. Zanonimizowane zestawienie tabelaryczne, jeden wiersz na pracownika, podział na katedry, format pliku do otwarcia w arkuszu kalkulacyjnym. Bez imion, bez nazwisk, bez identyfikatorów. Tak, żeby Związek mógł sprawdzić, czy w UWM przestrzega się zasady równego traktowania w zatrudnieniu i czy nie ma dyskryminacji w wynagrodzeniach. Standard.
Otrzymaliśmy średnie na poziomie wydziału. Wydział, który gromadzi katedry zajmujące się odmiennymi dyscyplinami i ludzi na bardzo różnych stanowiskach, został zredukowany do jednej cyfry. Z taką informacją Związek nie może zrobić zupełnie nic. Prawdopodobnie o to chodziło.
W uzasadnieniu przekazano nam, że tak zdecydował Inspektor Ochrony Danych UWM, według którego „jedyną dopuszczalną formą jest ujęcie średnich wartości w poszczególnych jednostkach wydziałach, bez rozbijania na poszczególne katedry”. Ciekawe stanowisko, biorąc pod uwagę, że Inspektor Ochrony Danych pełni rolę doradczą, nie decyzyjną, a obowiązki pracodawcy wobec związku zawodowego wynikają z ustawy, a nie z czyjejś opinii. Decyzja należy do administratora danych, którym jest pracodawca. Pracodawca tę decyzję podjął, powołując się na opinię, której funkcji formalnie nie zna.
Wisienka na torcie: dane, których żądamy, są zanonimizowane. Nie są danymi osobowymi w rozumieniu RODO. Argumentacja, że ochrona danych osobowych nie pozwala udostępnić danych, które danymi osobowymi nie są, ma w sobie pewną finezję, ale w sądzie nie obroni się chyba nawet w pierwszej instancji.
Daliśmy Rektorowi 30 dni na uzupełnienie. Jeżeli odpowiedź nie nadejdzie albo nadejdzie taka jak poprzednia, Związek skieruje sprawę do sądu pracy, zawiadomi prokuraturę o utrudnianiu działalności związkowej i wystąpi do Państwowej Inspekcji Pracy o przeprowadzenie kontroli. Wszystkie trzy ścieżki są niezależne i mogą iść równolegle.
działając w imieniu Niezależnego Związku Zawodowego „PRAWDA” przy Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, w nawiązaniu do sygnałów otrzymanych od członków Związku, którym przedłożono do podpisu dokument zatytułowany „ZAKRES OBOWIĄZKÓW pracownika dydaktycznego”, zwracam się z prośbą o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści tego wzoru oraz procedury jego wprowadzenia.
Po analizie wzoru przekazanego Związkowi przez członków podnoszę następujące wątpliwości.
Po pierwsze, wzór konstruuje zakres obowiązków pracownika w sposób otwarty i niedookreślony. Znacząca część zadań została opisana przez odesłanie do bieżących wytycznych przełożonego i dziekana, do zapotrzebowania określanego przez Rektora i przełożonych, oraz do innych zadań zleconych przez przełożonych. Tak skonstruowany zakres pozostaje stale otwarty na rozszerzanie powinności pracownika w drodze poleceń, bez aneksowania umowy o pracę i bez zmiany regulaminu pracy. Pracownik podpisujący dokument zobowiązuje się do realizacji obowiązków, których pełna treść nie została i nie zostanie w nim określona, ponieważ pozostaje uzależniona od jednostronnej, bieżącej decyzji przełożonego. Stosunek pracy z założenia opiera się na świadczeniu pracy określonego rodzaju, a nie pracy o treści ustalanej w trakcie jego trwania jednostronnie przez pracodawcę. Dokument w tej formie nie spełnia tego podstawowego wymogu.
Po drugie, wzór zawiera obowiązki, których wykonanie wymaga posiadania określonych uprawnień naukowych, w szczególności kształcenie kadry naukowej oraz pełnienie funkcji promotora i recenzenta w postępowaniach doktorskich i habilitacyjnych. Obowiązki te mogą być realizowane wyłącznie przez osoby posiadające stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora. Pozostawienie tych zadań w zakresie obowiązków pracownika, który formalnie nie jest do nich uprawniony, w połączeniu z klauzulą odpowiedzialności służbowej za niewykonanie obowiązków, stwarza dla pracownika obiektywnie niewykonalne zobowiązanie.
Po trzecie, dokument zawiera puste pole „ZATWIERDZAM” bez wskazania imienia i nazwiska oraz funkcji osoby zatwierdzającej, a także alternatywę „Dziekan/Dyrektor Szkoły Zdrowia Publicznego/Dyrektor Filii w Ełku” pozostawioną w formie nierozstrzygniętej. Pracownik podpisujący oświadczenie „przyjęłam/em do wiadomości i stosowania” składa tym samym oświadczenie wobec dokumentu, którego strona pracodawcy nie została jednoznacznie zidentyfikowana. Kompetencja do ustalenia szczegółowego zakresu obowiązków nauczyciela akademickiego należy do Rektora; każde delegowanie tej kompetencji wymaga umocowania, a sam dokument powinien wskazywać, kto go zatwierdza i na jakiej podstawie.
Po czwarte, zasady ustalania zakresu obowiązków nauczycieli akademickich dla poszczególnych grup pracowników i rodzajów stanowisk powinny być zakorzenione w regulaminie pracy uczelni. Regulamin pracy uczelni wprowadza się i zmienia w uzgodnieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi, w trybie określonym przepisami prawa pracy. Uzgodnienie oznacza dojście do dwustronnej zgody co do treści regulaminu, a nie jednostronną konsultację. Regulamin wprowadzony lub zmieniony bez wymaganego uzgodnienia nie wywołuje skutków wiążących wobec pracowników. Według wiedzy Związku regulamin pracy UWM nie był w ostatnim czasie zmieniany w trybie wymaganym przepisami, a zakładowe organizacje związkowe nie zostały zaproszone do uzgodnienia treści wzoru, którego dotyczy niniejsze pismo. W razie gdyby wzór wprowadzał obowiązki wykraczające poza dotychczasową treść regulaminu pracy UWM, jego stosowanie stanowiłoby de facto zmianę zakresu obowiązków pracowniczych z pominięciem wymaganej procedury.
Mając na uwadze powyższe, Związek wnosi:
o przekazanie informacji, czy wzór dokumentu „ZAKRES OBOWIĄZKÓW pracownika dydaktycznego” stanowi załącznik do regulaminu pracy UWM lub innego aktu wewnętrznego uczelni, a jeżeli tak, o wskazanie tego aktu wraz z numerem, datą wprowadzenia oraz informacją o trybie jego uzgodnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi;
o przekazanie informacji, czy regulamin pracy UWM był zmieniany w okresie ostatnich dwunastu miesięcy w zakresie dotyczącym obowiązków nauczycieli akademickich, a jeżeli tak, o przekazanie kopii odpowiedniego zarządzenia Rektora wraz z dokumentacją procedury uzgodnienia z organizacjami związkowymi;
o przekazanie informacji, kto jest osobą zatwierdzającą wzór dokumentu w polu „ZATWIERDZAM” oraz na podstawie jakiego pełnomocnictwa Rektora, jeżeli zatwierdzającym nie jest sam Rektor;
o wstrzymanie procedury przedkładania dokumentu pracownikom do podpisu do czasu wyjaśnienia powyższych wątpliwości oraz, w razie potrzeby, do czasu przeprowadzenia procedury uzgodnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi w UWM;
o przekazanie Związkowi pisemnego stanowiska w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma.
Związek wnosi również o udzielenie informacji o liczbie pracowników UWM, którym dokument w obecnej formie został przedłożony do podpisu, oraz o liczbie pracowników, którzy dokument podpisali.
Z poważaniem
prof. dr hab. n. med. Jerzy Gielecki
Przewodniczący Niezależnego Związku Zawodowego Pracowników Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie „PRAWDA”
działając w imieniu Niezależnego Związku Zawodowego „PRAWDA” przy Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.), wnoszę o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanym poniżej. Wniosek dotyczy Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM (dalej: WNE) i jest samoistny.
Wykaz wyjazdów zagranicznych pracowników WNE finansowanych lub współfinansowanych ze środków publicznych w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 kwietnia 2026 r., ze wskazaniem dla każdego wyjazdu daty (od i do), kraju, miasta i instytucji przyjmującej, celu wyjazdu, kwoty brutto z podziałem na transport, zakwaterowanie, diety i opłaty konferencyjne, źródła finansowania oraz osoby wyjeżdżającej (imiennie dla osób pełniących funkcje publiczne, w pozostałych przypadkach przez wskazanie stanowiska, stażu i jednostki organizacyjnej w obrębie WNE). Wnoszę również o podanie liczby pracowników WNE, którzy w tym okresie nie odbyli żadnego wyjazdu zagranicznego ze środków publicznych, oraz o przekazanie regulaminu lub procedury kierowania pracowników na wyjazdy.
Wykaz finansowania publikacji artykułów ze środków UWM lub WNE w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 kwietnia 2026 r., w szczególności opłat Open Access, opłat redakcyjnych oraz opłat za publikację w czasopismach indeksowanych w bazach Scopus i Web of Science. Dla każdej dofinansowanej publikacji wnoszę o podanie tytułu artykułu, czasopisma, kwoty dofinansowania, źródła finansowania oraz beneficjenta (imiennie dla osób pełniących funkcje publiczne, w pozostałych przypadkach z anonimizacją). Wnoszę również o przekazanie procedury i kryteriów przyznawania środków na publikacje.
Wykaz zakupów oprogramowania i narzędzi dydaktycznych dla WNE w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 kwietnia 2026 r. (w tym symulatorów gier, programów do prowadzenia zajęć, baz danych, licencji dydaktycznych), ze wskazaniem dla każdego zakupu nazwy narzędzia, kwoty brutto, daty zakupu, beneficjenta wskazanego we wniosku zakupowym (katedra, instytut, pracownik) oraz procedury przyznania. Wnoszę również o porównanie liczby pracowników WNE, którzy w tym okresie uzyskali dostęp do takich narzędzi, z liczbą pracowników, którzy takiego dostępu nie otrzymali.
Wykaz wniosków o podwyżki wynagrodzeń składanych przez kierowników katedr i dyrektorów instytutów WNE w odniesieniu do podległych nauczycieli akademickich w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2026 r. (analogicznie dla podwyżek na wniosek dziekana i/lub rektora) ze wskazaniem dla każdego wniosku daty, jednostki kierowniczej (imiennie dla wnioskodawcy pełniącego funkcję publiczną), stanowiska pracownika objętego wnioskiem (zanonimizowane przez stanowisko, staż i katedrę), kwoty wnioskowanej, treści decyzji oraz kwoty faktycznie przyznanej. Wnoszę również o podanie liczby pracowników WNE, którzy w tym okresie uzyskali pozytywną ocenę okresową, a mimo to nie otrzymali podwyżki. Związek nie żąda treści indywidualnych ocen okresowych ani uzasadnień ad personam.
Aktualne zakresy obowiązków każdego kierownika katedry oraz dyrektora instytutu WNE oraz sprawozdania z realizacji obowiązków za zakończone lata 2023, 2024 i 2025, wraz z informacją o liczbie pracowników podległych każdej z tych osób.
Wykaz projektów, grantów (w tym grantów wewnętrznych UWM), wydarzeń oraz konferencji organizowanych przez WNE lub przy udziale pracowników WNE w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2026 r., ze wskazaniem nazwy, okresu realizacji, kierownika (imiennie dla osób funkcyjnych, z anonimizacją dla pozostałych), zespołu wykonawców (z anonimizacją przez stanowisko, katedrę i staż), źródła finansowania oraz kwoty. Wnoszę również o przekazanie procedur naboru wykonawców oraz o porównanie liczby pracowników WNE, którzy w tym okresie byli zaangażowani w co najmniej jeden projekt, grant lub wydarzenie, z liczbą pracowników, którzy nie byli zaangażowani w żadne takie przedsięwzięcie.
Informacje o procedurach wsparcia awansu naukowego doktorów i asystentów WNE (regulaminy, plany rozwoju kariery, programy mentoringowe), liczba doktorów i asystentów zatrudnionych na WNE w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2026 r. z podziałem na lata, którzy w tym okresie uzyskali stopień doktora habilitowanego, tytuł profesora lub zostali zatrudnieni na wyższym stanowisku, oraz informacja, czy w sprawozdaniach kierowników katedr i dyrektorów instytutów wskazywane są działania mentorskie lub wspierające awans podległych pracowników.
Wykaz zleceń tłumaczeń na język angielski sfinansowanych ze środków publicznych przez WNE w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 kwietnia 2026 r., ze wskazaniem dla każdego zlecenia daty, podmiotu wykonującego tłumaczenie, tytułu lub zakresu tłumaczonego materiału, kwoty brutto oraz podstawy wyboru wykonawcy. Wnoszę również o informację, czy UWM lub WNE przyjęły wewnętrzne zasady dotyczące zlecania tłumaczeń, w szczególności w kontekście dostępności narzędzi sztucznej inteligencji do tłumaczeń automatycznych.
Wykaz osób pełniących na WNE funkcje dziekana, prodziekanów, dyrektorów instytutów oraz ich zastępców, kierowników katedr, kierowników studiów podyplomowych, koordynatorów programów oraz opiekunów kierunków studiów, według stanu na 30 kwietnia 2026 r. Dla każdej osoby wnoszę o podanie pełnionych funkcji w obrębie WNE oraz wszystkich funkcji równoległych pełnionych w UWM poza WNE (w szczególności funkcji przewodniczącego rady dyscypliny, członka rady dyscypliny, członka komisji ogólnouczelnianych), okresu pełnienia każdej funkcji, dochodów uzyskiwanych z tytułu każdej z funkcji odrębnie (dodatek funkcyjny, zadaniowy, inne wynagrodzenia związane z pełnieniem funkcji), stopnia naukowego lub tytułu oraz aktualnego zakresu obowiązków przypisanego do każdej funkcji. W odniesieniu do dyrektorów instytutów WNE wnoszę w szczególności o wskazanie czy osoby te pełnią równolegle funkcję przewodniczącego rady dyscypliny lub członka rady dyscypliny, oraz o ujawnienie pełnego zakresu wynagrodzenia związanego z każdą z tych funkcji odrębnie.
Liczba asystentów oraz liczba doktorantów zatrudnionych lub kształconych na WNE w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2026 r., z podziałem na lata. W odniesieniu do wynagrodzeń asystentów dane zanonimizowane (stanowisko, katedra, staż, wynagrodzenie zasadnicze, dodatki). W odniesieniu do stypendiów doktoranckich dane zanonimizowane (rok rozpoczęcia kształcenia w szkole doktorskiej, dziedzina, kwota stypendium, okres pobierania), z wyjątkiem stypendiów przyznawanych w trybie konkursu publicznego (stypendia rektora i ministra), co do których wnoszę o ujawnienie danych imiennych beneficjentów. Wnoszę również o przekazanie procedury przyznawania stypendiów doktoranckich oraz o podanie liczby doktorantów, którzy w tym okresie nie otrzymali stypendium doktoranckiego (zanonimizowane przez rok rozpoczęcia kształcenia i dziedzinę) wraz z syntetycznym uzasadnieniem decyzji odmownych.
Na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie pracownika WNE, wiceprzewodniczącego ZNP Pawła M., podejrzewanego o czyny niezgodne z prawem wobec studentów? Kiedy przewidywane jest zakończenie wspomnianego postępowania?
Wnoszę o udostępnienie informacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wniosku.
Z poważaniem
prof. dr hab. n. med. Jerzy Gielecki
Przewodniczący Niezależnego Związku Zawodowego Pracowników Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie „PRAWDA”
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pracy nowy regulamin pracy powinien być podpisany przez jednogłośne stanowisko związków zawodowych. Jeżeli tego jednogłośnego wspólnego podpisu nie ma to znaczy że związki znalazły w regulaminie wady prawne krzywdzące pracowników i dlatego nie mogły go podpisać. W tej sytuacji pracodawca ma możliwość sam jednostronnego wprowadzić taki regulamin . Wtedy jednak pracodawca też sam jednostronnie ponosi odpowiedzialność za wszelkie wady prawne tego regulaminu. Wymuszanie na wszystkich pracownikach imiennego podpisania nowego regulaminu pracy jest niezgodne przepisami prawa pracy.
Ponadto jest to ze strony pracodawcy podstępna próba obejścia prawa w celu obciążenia pracowników współodpowiedzialnością za wady prawne i z nich wynikające krzywdzące skutki dla pracowników . W ten sposób pracodawca chce się zabezpieczyć, aby ewentualne skargi pracowników na pracodawcę w sądzie pracy mógł podważać na podstawie domniemania, że pracownik sam dobrowolnie wyraziłzgodę na wszystkie punkty regulaminu bez żadnych zastrzeżeń. Więc pracownik jest sam sobie winien swojej krzywdy a nie pracodawca,
Jak widzisz sygnotariuszem uzgodnień nowego regulaminu pracy stałeś się jakimś cudem bezpośrednio Ty (pracownik naukowo dydaktyczny).
Stało się tak z całkowitym pominięciem przepisów prawa pracy.
Stało się tak jakby związków zawodowych na Twojej uczelni w ogóle nie było, albo jakby miały jakieś inne cele niż ochrona Twoich interesów.
Tyle widać już na poziomie formalnym, że coś jest nie tak jak powinno być Zostałeś wystawiony sam jeden na linię frontu – i broń się sam.
A co jest w warstwie merytorycznej tych zmian w regulaminie pracy ?
Przeczytałeś ? przemyślałeś ? Porozmawiałeś o tym z kimkolwiek ? Czy te zmiany są dobre dla Ciebie ? Dla twojego środowiska pracy ?
Nie !!! jest presja czasu i miejsca. Podpisuj tu i teraz bo trzeba zebrać w dziekanacie i odesłać do rektora bo jest deadline, bo inni już podpisali.
Bo co nagle to po diable, a gdy się człowiek spieszy to się diabeł cieszy. A pośpiech jest złym doradcą. Czy więc na tym ma polegać strategia rozwoju UWM w Olsztynie?
Awans profesora w rankingu najbardziej poważanych zawodów
Profesor uniwersytetu znalazł się na siódmym miejscu w najnowszym zestawieniu zawodów cieszących się poważaniem polskiego społeczeństwa. To awans o jedną pozycję w stosunku do ubiegłorocznego rankingu. Po pięcioletniej dominacji pałeczkę lidera przejęli po strażakach ratownicy medyczni. Przedstawicieli różnych profesji Polacy ocenili już po raz szósty. W tym roku analizie poddano 56 profesji, w tym 5 debiutujących. Podstawą do stworzenia rankingu była odpowiedź na pytanie „Jakim poważaniem darzysz osoby o poniższym zawodzie/funkcji” udzielona na 5-punktowej skali: od oceny „bardzo małym” do „bardzo dużym”. Następnie dla każdej profesji zsumowano odsetki wskazań dla „raczej dużym” i „bardzo dużym”. W ten sposób uszeregowano zawody w ranking, zaczynając od kategorii o najwyższym wyniku.
Pozycje poszczególnych grup zawodowych odzwierciedlają społeczne postrzeganie ich roli i użyteczności.
Po pięcioletniej dominacji strażaków na pozycję lidera wskoczyli ratownicy medyczni. Cieszą się oni szacunkiem 79,6% społeczeństwa, podczas gdy ich poprzednicy 78,8%. Trzecie miejsce na podium zachowali piloci samolotów pasażerskich (76,9%).
Podobnie jak w ubiegłym roku, pierwsza trójka zawodów wyróżnia się na tle pozostałych z czołowej dziesiątki – różnica między trzecim a czwartym miejscem, które przypadło lekarzowi (73%), wynosi aż 4 punkty procentowe. Zauważalny jest również wyraźny spadek uznania dla pielęgniarki (69,3%). Spadek zanotował także farmaceuta/aptekarz (63,4%). Za to awans o jedną pozycję zaliczył siódmy w zestawieniu profesor uniwersytetu (61,2%). Akademicy wyprzedzili strażników granicznych (60,4%), górników (58,4%) oraz debiutującego w pierwszej dziesiątce oficera zawodowego wrandze kapitana (58,3%).
Na dole rankingu bez zmian — nadal dominują zawody związane z jednej strony z działalnością publiczną, z drugiej — internetową. Na ostatnim miejscu niezmiennie znajdują się influencerzy, ze społecznym szacunkiem na poziomie 14,7%. Oczko wyżej uplasowali się youtuberzy (16,2%). Niekwestionowanym wygranym tegorocznego rankingu jest policjant, który zanotował awans aż o 7 pozycji, zajmując 20 miejsce z po raz pierwszy przekroczonym progiem poważania połowy społeczeństwa (50,3%). Polacy okazali się również łaskawi dla sędziów (+5, 19 miejsce z wynikiem 51%). Korzystnie wypadli również informatycy / programiści / analitycy systemów komputerowych zajmując 15 lokatę (wzrost o 4 oczka) z wynikiem 54,9%.
działając w imieniu Niezależnego Związku Zawodowego „PRAWDA” przy Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), wnoszę o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanym poniżej. Wniosek jest samoistny i nie stanowi nawiązania do wniosku Związku z dnia 13 kwietnia 2026 r. o znaku P-11/2026 ani do trybu z art. 28 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych.
Wnoszę o udostępnienie, w odniesieniu do roku kalendarzowego 2025, informacji dotyczącej następujących osób pełniących funkcje w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie:
– Rektora;
– Kwestora pełniącego funkcję głównego księgowego uczelni;
– członków Senatu;
– członków Rady Uczelni;
– dziekanów wszystkich wydziałów.
Dla każdej z wyżej wymienionych osób wnoszę o udostępnienie: pełnego imienia i nazwiska; pełnionej funkcji wraz z okresem jej pełnienia w roku 2025; wynagrodzenia zasadniczego brutto w ujęciu miesięcznym; dodatku funkcyjnego ze wskazaniem tytułu wypłaty; pozostałych stałych składników wynagrodzenia, w tym dodatku rektorskiego, zadaniowego oraz projakościowego, każdego ze wskazaniem tytułu wypłaty; nagród otrzymanych w roku 2025, ze wskazaniem dla każdej nagrody odrębnie kwoty, tytułu lub podstawy przyznania (w szczególności nagroda Rektora za osiągnięcia naukowe, dydaktyczne lub organizacyjne, nagroda jubileuszowa, nagroda za szczególne osiągnięcia oraz inne tytuły), daty przyznania oraz oznaczenia osoby lub organu przyznającego; wyjazdów zagranicznych sfinansowanych lub współfinansowanych ze środków Uniwersytetu lub innych środków publicznych w roku 2025, ze wskazaniem dla każdego wyjazdu odrębnie daty (od i do), miejsca docelowego (kraj, miasto, instytucja przyjmująca), celu wyjazdu, wysokości środków publicznych przeznaczonych na wyjazd w podziale na transport, zakwaterowanie, diety i opłaty konferencyjne, a także źródła finansowania (subwencja, projekt, środki własne wydziału, dotacja celowa lub inne); pełnej listy funkcji pełnionych przez tę osobę w Uniwersytecie w roku 2025, w tym funkcji przewodniczącego oraz członka komisji wydziałowych i ogólnouczelnianych (w szczególności komisji rekrutacyjnej, dyscyplinarnej, do spraw nauki, do spraw dydaktyki oraz do spraw budżetu), a także funkcji kierownika projektów badawczych oraz projektów wewnętrznych Uniwersytetu finansowanych ze środków publicznych; łącznej kwoty wynagrodzenia brutto wypłaconej w roku 2025.
Podstawą jawności wynagrodzeń Rektora, Kwestora pełniącego funkcję głównego księgowego oraz osób pełniących funkcje organów uczelni publicznej jest art. 140 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.), zgodnie z którym wynagrodzenia rektora i głównego księgowego oraz osób pełniących funkcje organów w uczelni publicznej są jawne. Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 1 tej ustawy organami uczelni publicznej są rada uczelni, rektor i senat, a zgodnie z art. 17 ust. 2 statut uczelni może przewidywać również inne organy uczelni.
Podstawą udostępnienia informacji w odniesieniu do dziekanów wydziałów jest art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną zostało zinterpretowane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05 (OTK-A 2006/3/30). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. I OSK 477/13, zakwalifikował dziekana wydziału uczelni publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne i osobę pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Informacja o nagrodach przyznanych ze środków publicznych oraz o wydatkach na wyjazdy zagraniczne stanowi informację publiczną na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i lit. f ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako informacja o sposobie gospodarowania majątkiem publicznym oraz o ciężarach publicznych. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483) gospodarka środkami publicznymi jest jawna.
Informacja o pełnionych funkcjach w komisjach uczelnianych i wydziałowych oraz o kierowaniu projektami badawczymi i projektami wewnętrznymi Uniwersytetu pozostaje w bezpośrednim związku z pełnieniem funkcji publicznej w rozumieniu art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powierzanie tych funkcji należy do kompetencji Rektora oraz dziekanów, a sposób ich rozdziału stanowi element zarządzania uczelnią publiczną. Funkcje te wpływają jednocześnie na przebieg kariery zawodowej pracowników, ponieważ stanowią mierzalne kryterium oceny okresowej w obszarze działalności organizacyjnej, obok obszarów naukowego i dydaktycznego, a w konsekwencji wpływają na decyzje awansowe i płacowe wobec poszczególnych pracowników. Jawność tych informacji stanowi zatem element kontroli sposobu wykonywania funkcji publicznej przez osoby uprawnione do ich rozdziału.
Udostępnienie żądanych danych nie narusza przepisów o ochronie danych osobowych. Podstawą przetwarzania jest art. 6 ust. 1 lit. c RODO w związku z przepisami przywołanymi powyżej. Zgodnie z art. 86 RODO dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych mogą być ujawnione zgodnie z prawem państwa członkowskiego dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z ochroną danych osobowych; prawo polskie reguluje to pogodzenie w art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w art. 140 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wnoszę o udostępnienie informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wniosku. W razie braku możliwości udostępnienia informacji w tym terminie, zwracam się o powiadomienie Związku w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona.
Wnoszę o udostępnienie informacji w formacie elektronicznym xls, xlsx lub csv, na adres poczty elektronicznej Związku. Forma odpowiada możliwościom technicznym podmiotu zobowiązanego oraz uzasadnionemu interesowi wnioskodawcy w pozyskaniu danych w postaci umożliwiającej ich automatyczne przetwarzanie.
W razie nieudostępnienia informacji w terminie 14 dni, nieudostępnienia jej w terminie wskazanym w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienia w zakresie węższym niż wnioskowany bez wydania decyzji, o której mowa w art. 16 tej ustawy, albo wydania decyzji odmownej, Związek skorzysta z przysługujących mu środków prawnych, w szczególności wniesie skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Z poważaniem
prof. dr hab. n. med. Jerzy Gielecki
Przewodniczący Niezależnego Związku Zawodowego Pracowników Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie „PRAWDA”
Stanowisko Niezależnego Związku Zawodowego Pracowników UWM „Prawda”
Do naszego Związku dotarła informacja, że UWM prowadzi rozeznanie rynku na zakup 301 smartfonów. Siedem sztuk to flagowce iOS w cenie około 6 299 zł za egzemplarz. Pozostałe 294 to telefony w przedziale kilkukrotnie niższym.
Pytania bez retoryki
Czy ten zakup jest w ogóle niezbędny? Czy dotychczasowa flota telefonów uczelni przestała działać? Czy 301 pracowników nie miało dotąd telefonów służbowych i nagle sobie przypomniano? Pytań tego rodzaju nikt na UWM publicznie nie zadał.
Dlaczego siedem osób z rektoratu potrzebuje iPhone’a Pro Max za 6 299 zł, skoro reszta uczelni może pracować na sprzęcie kilkukrotnie tańszym? Czy decyzje strategiczne podejmuje się głównie przez ekran o wyższej rozdzielczości?
Dlaczego 44 tys. zł na siedem flagowych telefonów dla wybranych nie zostało przeznaczonych na podwyżki dla pracowników administracji, którym dostosowanie pensji do minimum regulaminowego odroczono do 30 czerwca 2026 roku?
Matematyka, sam sprzęt
7 iPhone’ów 17 Pro Max × 6 299 zł = 44 093 zł brutto
294 smartfony w przedziale kilkukrotnie niższym
44 tys. zł na same flagowce dla siódemki wybranych to mniej więcej tyle, ile wynosi roczne wynagrodzenie zasadnicze pracownika administracji na minimalnej krajowej. Jedna osoba pracuje cały rok za to, co siedem osób z rektoratu wyjmie z pudełka i położy na biurku.
Podwyżki w trzech zdaniach
Władze UWM zauważają siebie i dbają o krąg BMW (Biernych, Miernych, ale Wiernych), któremu od lat przyznawano uznaniowe podwyżki tworzące dziś kominy płacowe na tych samych stanowiskach. Pracownicy spoza tego kręgu, w tym ci, którym odroczono dostosowanie pensji do minimum regulaminowego do połowy 2026 roku, mają zazdrościć z boku. Tak wygląda polityka kadrowa nowoczesnej uczelni publicznej w 2026 roku.
Wynagrodzenie rektora
Łącznie 31 291,20 zł brutto miesięcznie. Z czego dodatek zadaniowy 80% w kwocie 12 956 zł przyznała Rada Uczelni „z własnej inicjatywy”, uzasadniając to tym, że „poprzednio taki dodatek został przyznany”. Logika niezbita.
Nierówności na tych samych stanowiskach
Od ponad roku domagamy się wyjaśnienia, dlaczego dwóch adiunktów z tego samego wydziału, z tym samym stażem i dorobkiem, ma różne pensje zasadnicze. Dlaczego dwie sekretarki w tej samej jednostce zarabiają inaczej. Władze UWM nie odpowiedziały. Zdążyły natomiast zaprojektować flotę 301 telefonów z hierarchicznym podziałem na siedem flagowców i 294 reszty.
Czekamy na ogłoszenie
Zamówienie tej wartości podlega obowiązkowi publikacji w Biuletynie Zamówień Publicznych, a w trybie unijnym także w Dzienniku Urzędowym UE. Rozeznanie rynku to standardowy etap szacowania wartości zamówienia, więc oczekujemy formalnego ogłoszenia.
W ogłoszeniu chcielibyśmy zobaczyć:
uzasadnienie niezbędności zakupu
modele telefonów i ich liczbę
szacunkową wartość całego zamówienia
kryteria przyznawania flagowych modeli konkretnym pracownikom
źródło finansowania (subwencja, środki własne, projekty)
Jeśli ogłoszenie zostanie opublikowane, sprawdzimy.
Jeśli ogłoszenia nie będzie, dowiemy się jeszcze ciekawszych rzeczy.
Międzynarodowa Federacja Dziennikarzy (IFJ), największa na świecie organizacja zrzeszająca dziennikarzy, rozpoczęła 28 kwietnia przełomowe badanie śledcze ujawniające, jak dziennikarze na całym świecie są poddawani systemowej infrastrukturze kontroli za pomocą coraz bardziej zaawansowanych technologii cyfrowego nadzoru. Badanie zawiera pilne rekomendacje dotyczące wzmocnienia bezpieczeństwa dziennikarzy i ochrony mediów.
Badanie IFJ „Globalny nadzór nad dziennikarzami: Techniczna mapa narzędzi, taktyk i zagrożeń” oferuje unikalny i kompleksowy przegląd ekosystemu nadzoru, z którym zmagają się dziennikarze na całym świecie, oraz jego dalekosiężnych konsekwencji dla niezależnego dziennikarstwa. Ujawnia ono, jak praktyki, które kiedyś ograniczały się do odizolowanych operacji państwowych, przekształciły się w globalny przemysł, obejmujący komercyjnych dostawców oprogramowania szpiegującego, infrastrukturę telekomunikacyjną oraz słaby lub nieobecny nadzór.
Opierając się na wywiadach z ekspertami ds. cyberbezpieczeństwa, analitykami kryminalistycznymi i dziennikarzami z różnych stron świata, a także na dokumentacji technicznej i zweryfikowanych śledztwach z lat 2021–2025, badanie IFJ przedstawia ponury obraz tego, jak akt zgłaszania stał się nierozerwalnie związany z ryzykiem bycia obserwowanym, śledzonym lub zhakowanym.
Normalizacja nadzoru
Odkrycia IFJ pokazują, że zwykłe wiadomości phishingowe, fałszywe strony internetowe i „standardowe” oprogramowanie szpiegujące współistnieją ze szpiegującym oprogramowaniem państwowym, tworząc ciąg zagrożeń inwigilacji dziennikarzy.
Badanie pokazuje, jak zaawansowane oprogramowanie szpiegujące, niegdyś zarezerwowane dla wywiadu wojskowego – takie jak Pegasus, Predator i Graphite – zostało przerobione na technologię „legalnego podsłuchu” i wprowadzone na rynek rządom na całym świecie. Te narzędzia szpiegujące oferują obecnie tzw. funkcje „zero-click” lub wysoce inwazyjne funkcje „one-click”, umożliwiając przejęcie kontroli nad urządzeniami bez znaczącej interakcji użytkownika.
Analizując przeanalizowane studia przypadków, badanie wskazuje na podobny schemat: konwergencję komercyjnego oprogramowania szpiegującego, państwowego wywiadu i słabego nadzoru. Raport przedstawia świat, w którym eksport oprogramowania szpiegującego jest często nieuregulowany, brakuje prawnego, parlamentarnego i/lub niezależnego nadzoru, a pociągnięcie do odpowiedzialności za nadużycia staje się praktycznie niemożliwe.
Sztuczna inteligencja automatyzuje nadzór
Badanie pokazuje, w jaki sposób dane zbierane za pomocą tych mechanizmów są wprowadzane do pulpitów nawigacyjnych sztucznej inteligencji (AI), które zestawiają ze sobą połączenia, wiadomości, dane geolokalizacyjne i aktywność online – automatyzując nadzór na skalę, która kiedyś była niewyobrażalna.
„W strefach konfliktu, takich jak Gaza czy Ukraina, systemy sztucznej inteligencji łączą obecnie przekazy telekomunikacyjne i dane z dronów, aby identyfikować i śledzić dziennikarzy, zacierając granicę między obserwacją a fizycznym namierzaniem” – twierdzi IFJ.
Porównawcze studia przypadków krajowych
W raporcie zaprezentowano szereg studiów przypadków obejmujących różne regiony i systemy polityczne.
Udokumentowane przypadki potwierdziły przypadki cyfrowego nadzoru nad dziennikarzami, identyfikując narzędzia wykorzystywane w tym procederze, w tym komercyjne oprogramowanie szpiegujące, podsłuch telekomunikacyjny i ekstrakcję danych kryminalistycznych, a także zaangażowane w to podmioty państwowe, instytucjonalne i korporacyjne.
Wśród zbadanych przypadków zarzuty w Grecji wskazują na niewłaściwe wykorzystanie możliwości legalnego podsłuchu w celu monitorowania dziennikarzy, a także na odrębny skandal związany z oprogramowaniem szpiegującym Predator. Uwypukla to, w jaki sposób różne poziomy nadzoru mogą współdziałać, aby atakować podmioty medialne.
Przerwanie cyklu nadużyć nadzoru
Badanie kończy się serią rekomendacji mających na celu rozwiązanie problemu „systemowej infrastruktury kontroli” oraz potrzebę zbiorowego orędownictwa, w tym przejrzystości w zakresie eksportu oprogramowania szpiegującego i odpowiedzialności za jego wykorzystanie, inwestowania w regionalne możliwości w zakresie kryminalistyki, szkoleń z zakresu bezpieczeństwa cyfrowego dla dziennikarzy oraz ochrony szyfrowania i anonimowości jako podstawowych praw wolności prasy.
Autorem badania jest Samar Al Halal, inżynier komputerowy i komunikacyjny, ekspert w dziedzinie bezpieczeństwa cyfrowego i praw cyfrowych, a jego przegląd przeprowadził niezależny badacz i konsultant w dziedzinie cyberbezpieczeństwa i prywatności Łukasz Olejnik. Badanie zostało zlecone przez IFJ w ramach jego wkładu w projekt Brave Media , globalne konsorcjum dziewięciu organizacji pod przewodnictwem BBC Media Action.
„Nadzór to broń używana do cichego zabijania wolności słowa. Kiedy dziennikarze są obserwowani, źródła znikają, śledztwa ustają, a autocenzura staje się normą. Kiedy źródła wiedzą, że dziennikarze są monitorowani, przestają mówić. Kiedy reporterzy stosują autocenzurę dla bezpieczeństwa, społeczeństwo traci dostęp do prawdy. Społeczeństwo traci nie tylko informacje, ale także możliwość pociągania władzy do odpowiedzialności” – zauważył Samar Al Halal. „Kiedy nadzór staje się normą, demokracja zamienia się w spektakl, jest widoczna, owszem, ale przestaje być prawdziwa”.
