„Pracownik głupi wszystko kupi”?

Kilka słów o nowym zarządzeniu dotyczącym polityki kadrowej UWM

Można powiedzieć, że dawne powiedzenie „pracownik głupi wszystko kupi”, niegdyś odnoszone do nieuczciwych praktyk handlowych, dziś – zdaniem wielu pracowników – znajduje odzwierciedlenie w sposobie, w jaki uczelnia próbuje zachęcać do przechodzenia na emeryturę.

Eksperci zajmujący się systemem emerytalnym wskazują, że wzrost wynagrodzenia o 600 zł brutto w okresie dwóch lat poprzedzających przejście na emeryturę może nie przynieść istotnego wzrostu przyszłego świadczenia. Wysokość emerytury zależy przede wszystkim od sumy zgromadzonych składek oraz dalszego trwania życia w momencie przejścia na emeryturę. W praktyce większy wpływ na wysokość emerytury ma wydłużenie okresu aktywności zawodowej niż krótkotrwała podwyżka wynagrodzenia.

W poście z 10 lipca 2026 r. informowaliśmy, że według posiadanych informacji uczelnia planuje redukcję około 131 etatów w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. Tego samego dnia opublikowano Zarządzenie Nr 58/2026 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, zmieniające zasady polityki kadrowej. W ocenie wielu pracowników dokument ten może stanowić jedno z narzędzi realizacji polityki zachęcającej osoby posiadające uprawnienia emerytalne do zakończenia zatrudnienia.

Prezentujemy poniżej treść zarządzenia:

Zarządzenie Nr 58/2026Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie 

z dnia 10 lipca 2026 roku w sprawie zmiany Zarządzenia Nr 36/2024 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 15 maja 2024 roku w sprawie polityki kadrowej w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie (ze zm.)

Na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 7 ustawy z dn. 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.) oraz § 17 ust. 4 Statutu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, przyjętego Uchwałą Nr 494 Senatu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 21 maja 2019 roku w sprawie Statutu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (ze zm.), zarządza się co następuje:

§ 1

W Zarządzeniu Nr 36/2024 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 15 maja 2024 roku w sprawie polityki kadrowej w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie (ze zm.) § 9 otrzymuje brzmienie:

§ 9

  1. Do dnia 31 grudnia 2026 r. z nauczycielem akademickim, który skorzystał z przysługujących mu uprawnień emerytalnych, może zostać zawarta umowa o pracę na czas określony, nie dłuższy niż 2 lata, albo umowa cywilnoprawna. W uzasadnionych przypadkach, zatrudnienie na podstawie umowy o pracę może zostać przedłużone o kolejne okresy po uzyskaniu pozytywnej opinii dziekana. We wszystkich przypadkach decyzję podejmuje Rektor.
  2. Zatrudnienie, o którym mowa w ust. 1, powinno wynikać z potrzeb Uniwersytetu oraz uwzględniać dorobek pracownika, którego ponowne zatrudnienie przyczynia się do wzmacniania wizerunku i prestiżu Uniwersytetu.
  3. W uzasadnionych przypadkach, do dnia 31 grudnia 2026 r. z pracownikiem niebędącym nauczycielem akademickim, który skorzystał z przysługujących mu uprawnień emerytalnych, może zostać zawarta umowa o pracę na czas określony, nie dłuższy niż 12 miesięcy, w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, z uwzględnieniem przepisów ustawy – Kodeks pracy. Decyzję podejmuje Kanclerz w trybie, o którym mowa w § 5 ust. 2. Zatrudnienie na innych warunkach niż określone w niniejszym ustępie wymaga uprzedniej zgody Rektora.
  4. Zatrudnienie, o którym mowa w ust. 3, powinno być uzasadnione ważnym interesem Uniwersytetu, w szczególności trudnościami w zastąpieniu danego pracownika lub innymi istotnymi okolicznościami. Okres ponownego zatrudnienia powinien zostać wykorzystany na usunięcie przyczyn uzasadniających zawarcie tej umowy.
  5. Do dnia 31 grudnia 2026 r. pracodawca może podwyższyć o 600 zł brutto wynagrodzenie zasadnicze pracownika (proporcjonalnie do wymiaru etatu), który zadeklaruje skorzystanie z przysługujących mu uprawnień emerytalnych w okresie nie dłuższym niż 24 miesiące, po uprzednim zawarciu porozumienia stron określającego datę rozwiązania stosunku pracy. Uprawnienie to nie przysługuje osobom, które skorzystały z rozwiązania określonego w ust. 1 lub 3.
  6. Nauczyciel akademicki, dla którego Uniwersytet stanowi podstawowe miejsce pracy, może podjąć lub kontynuować dodatkowe zatrudnienie na zasadach określonych w przepisach prawa. Rozpatrując wniosek w tej sprawie, Rektor uwzględnia w szczególności stopień konkurencyjności działalności prowadzonej przez drugiego pracodawcę wobec Uniwersytetu, wpływ dodatkowego zatrudnienia na prawidłowe wykonywanie obowiązków w Uniwersytecie oraz wyniki oceny okresowej, a także stopień wywiązywania się przez nauczyciela akademickiego z obowiązków w zakresie działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej.”.

§ 2

  1. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania.
  2. Pracownikom, którzy przed wejściem w życie niniejszego zarządzenia, otrzymali podwyżkę w związku z zadeklarowaniem skorzystania z przysługujących im uprawnień emerytalnych, po uprzednim zawarciu porozumień w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy, od dnia 1 lipca 2026 roku otrzymają podwyższenie przyznanej podwyżki do kwoty 600 zł brutto (proporcjonalnie do wymiaru etatu) na okres do upływu okresu zatrudnienia.

                                                                                                             Rektor

dr hab. Jerzy A. Przyborowski, prof. UWM

Najistotniejszą zmianą proponowaną w zarządzeniu jest dodanie możliwości przyznania podwyżki wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 600 zł brutto (proporcjonalnie do wymiaru etatu) pracownikowi, który zadeklaruje skorzystanie z uprawnień emerytalnych w ciągu 24 miesięcy i podpisze porozumienie określające termin rozwiązania stosunku pracy.

Jednocześnie zarządzenie przewiduje możliwość ponownego zatrudnienia emerytowanych nauczycieli akademickich oraz – w uzasadnionych przypadkach – pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. W przypadku tej drugiej grupy ponowne zatrudnienie ma mieć charakter wyjątkowy i powinno wynikać z ważnego interesu Uniwersytetu, w szczególności z trudności w zastąpieniu danego pracownika.

Warto jednak zwrócić uwagę, że specjaliści zajmujący się problematyką emerytalną zgodnie podkreślają, iż jednorazowa lub krótkookresowa podwyżka wynagrodzenia przed przejściem na emeryturę zwykle nie przekłada się na znaczący wzrost świadczenia emerytalnego. Znacznie większe znaczenie ma kontynuowanie zatrudnienia po osiągnięciu wieku emerytalnego, ponieważ pozwala ono zarówno zwiększać kapitał emerytalny poprzez dalsze opłacanie składek, jak i skraca okres dalszego średniego trwania życia przyjmowany do obliczenia emerytury.

W konsekwencji pojawia się pytanie, czy proponowane rozwiązanie rzeczywiście służy poprawie sytuacji finansowej przyszłych emerytów, czy raczej stanowi istotny instrument polityki kadrowej, mający zachęcić pracowników do wcześniejszego zakończenia zatrudnienia.

Odpowiedź na to pytanie każdy zainteresowany powinien poprzedzić analizą własnej sytuacji oraz – w razie wątpliwości – konsultacją z doradcą emerytalnym.